Η «Οικία Ζόλκου» βρίσκεται εντός οικισμού Νάπης, Δ.Ε. Αγ. Παρασκευής, Δήμου Δυτικής Λέσβου, εντός οικοπέδου επιφάνειας 131,56 τ.μ.. Το κτήριο – Οικία Μαριγώς Ζόλκου- χαρακτηρίστηκε ως οικοδόμημα που χρήζει ειδικής κρατικής προστασίας (ΦΕΚ 644/Β/2-10-1965) και στη συνέχεια ως νεότερο μνημείο (ΦΕΚ 86/Β/22-1-2004) – Πρώην οικία Ζόκλου, φερ. ιδιοκτησίας Δήμου Δυτικής Λέσβου – διότι αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα λαϊκής κατοικίας, που ανάγεται στην περίοδο των τελευταίων εκατό ετών, με ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά, μορφολογικά και τεχνικά στοιχεία στη δομή και λειτουργία των χώρων του. Εντός του κτηρίου υπήρχαν τοιχογραφίες και οροφογραφία του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου, οι οποίες μετά την αποτοίχισή τους, εκτίθενται στη μόνιμη έκθεση του Μουσείου Λαϊκής Τέχνης στην Αθήνα.

Η οικία, η οποία βρισκόταν σε ερειπιώδη κατάσταση όταν περιήλθε στην ιδιοκτησία του Δήμου, ανακατασκευάστηκε πλήρως, το 2004 από την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Βορείου Αιγαίου (ΥΝΜΤΕΒΑ), στα πρότυπα της λαϊκής κατοικίας της Λέσβου, όπου ακολουθεί την διάταξη του υπερυψωμένου διώροφου στενομέτωπου κτηρίου με την στενή πλευρά να διατάσσεται στο όριο του δρόμου. Το οικόπεδο οριοθετείται με αυλότοιχο από αργολιθοδομή και η είσοδος σε αυτό γίνεται από την «πορτάρα», δίφυλλη, καρφωτή, ξύλινη αυλόπορτα με νότιο προσανατολισμό και από μια μικρότερη ανατολικά. Η είσοδος στο κεντρικό κτήριο πραγματοποιείται μέσω λιθόκτιστής εξωτερικής κλίμακας. Ο όροφος έχει τριμερή διάρθρωση με ένα μικρό προθάλαμο να διατάσσεται κεντρικά και δυο μεγαλύτερες αίθουσες εκατέρωθεν αυτού. Ο ημιυπόγειος χώρος, που ήταν το κατώι της οικίας, είναι ενιαίος, με ορθογώνιο σχήμα. 

Το κτίριο είναι κατασκευασμένο από αργολιθοδομή με λαξευτούς γωνιόλιθους, ενώ φέρει ξύλινη τετράρριχτη στέγη με βυζαντινή ημικολυμβητή επικεράμωση. Η στέγη φέρει περιμετρική γρηπίδα από δύο σειρές συμπαγών οπτόπλινθων σε δεύτερη χρήση. Τα παράθυρα είναι ξύλινα με τζαμιλίκι σε υπόλευκη απόχρωση και εξώφυλλά καρφωτά σε γκρι-μπλε απόχρωση. Ομοίως οι πόρτες του κτιρίου είναι ξύλινες καρφωτές σε γκρι-μπλε απόχρωση. Όλα τα κουφώματα φέρουν λεπτό ξύλινο πλαίσιο (κορνίζα). 

Εντός του οικοπέδου υπάρχουν δύο επιπλέον ισόγεια βοηθητικά κτίσματα. Και τα δύο είναι κατασκευασμένα με αργολιθοδομή και λαξευτούς γωνιόλιθους, το πρώτο φέρει ξύλινη τρίρριχτη στέγη ενώ το δεύτερο μονόρριχτη με βυζαντινή ημικολυμβητή επικεράμωση και περιμετρική γρηπίδα από δύο σειρές συμπαγών οπτόπλινθων σε δεύτερη χρήση. Τα παράθυρα και των δύο κτιρίων είναι ξύλινα με τζαμιλίκι σε υπόλευκη απόχρωση και ξύλινη κορνίζα σε γκρι-μπλε απόχρωση. Ομοίως οι πόρτες των κτισμάτων είναι ξύλινες καρφωτές σε γκρι-μπλε απόχρωση. 

Από την πρώτη αποκατάσταση του κτηρίου το 2004, παρατηρήθηκαν κάποιες φθορές λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών και της ελλιπής συντήρησης. Αυτές εντοπίστηκαν στην επικεράμωση της στέγης, στο σύνολο των κουφωμάτων του κτιρίου, στην ξύλινη περίφραξη, καθώς και στην οξείδωση των μεταλλικών στοιχείων που βρίσκονται σε εξωτερικό χώρο (κιγκλιδώματα, μεντεσέδες, φωτιστικά κ.λ.π.). 

Για τον λόγο αυτό, συντάχθηκε από την ΥΝΜΤΕΒΑ μελέτη επισκευής των τριών κτηρίων και στην συνέχεια, απολογιστικά και με αυτεπιστασία με πηγή χρηματοδότησης το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 2024, εκτελέστηκε το έργο με τίτλο «Εργασίες επισκευής και συντήρησης διατηρητέου κτιρίου οικίας Ζόλκου στη Νάπη Λέσβου».

Οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου είναι οι κάτωθι:

1. Καθαίρεση της υφιστάμενης επικεράμωσης, αντικατάσταση τμήματος της υφιστάμενης δομικής ξυλείας της στέγης και του πετσώματος, τοποθέτηση διαπνέουσας μεμβράνης υγρομόνωσης ασφαλτικής βάσης και τοποθέτηση βιδωτών βυζαντινών κεραμίδιων. 
2. Αντικατάσταση όλων των ξύλινων κουφώματων, με νέα από ξυλεία νιαγκόν σε σχέδιο και απόχρωση όμοια με τα προϋφιστάμενα. Τα εσωτερικά τζαμιλίκια διατηρήθηκαν και επαναχρησιμοποιήθηκαν, αφότου προηγήθηκαν οι απαραίτητες εργασίες συντήρησης και προσαρμογής. Αντικατάσταση μηχανισμών και τα λοιπών εξαρτήματων.
3. Αντικατάσταση της υφιστάμενης ξύλινης περίφραξης και θύρας.
4. Συντήρηση και επισκευή των κιγκλιδωμάτων της σκάλας ανόδου στον όροφο.
5. Επισκευή των εσωτερικών επιχρισμάτων και χρωματισμός των επιφανειών σε αποχρώσεις όμοιες με τις προϋφιστάμενες.
6. Αντικατάσταση των εξωτερικών φωτιστικών σωμάτων. 

Οι εργασίες επισκευής ξεκίνησαν την 01-07-2024 και ολοκληρώθηκαν στις 12-12-2024.